مصطفى النوراني الاردبيلي
360
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
عكنه به فارسى گل حسرت گفته مىشود و در كُتب طبّ سنّتى و بازار دارويى با نام سورنجان ، عكنه و سورنگان ناميده مىشود . نام ديگر آن حسرت نيز مىباشد . مشخصات : گياهانى هستند چند ساله كه در چمنزارها و مراتع مرطوب و خاكهاى سبك مىرويند . وجه تشخيص آنها پياز غده مانند سفت زيرزمينى آنهاست كه از يك غشاى متورم كه ادامه ساقه هوايى گياه است ، پوشيده شده و در مورد عدهاى از ارقام گياه سياه رنگ است و در حقيقت تورم ريشه پياز نيست كه مانند پياز رسمى ورقهورقه داشته باشد ، بلكه تورم سفتى آن را تشكيل مىدهد ، مانند پياز يا غده زعفران . برگهاى آن باريك ، دراز ، خطى ، بيضى شكل و نوك تيز و معمولًا در بهار ظاهر مىشوند . تركيبات شيميايى : در تورم ريشه اين گياه آلكالوئيدى به نام كوشىسين وجود دارد . بهعلاوه در آن مقدارى مواد نشاستهاى و لعاب و كمى قند نيز وجود دارد . خواص - كاربرد : از غده گياه به مقدار محدود در استعمال داخلى بهعنوان بادشكن ، مسهل ، افزايش دهنده نيروى جنسى ، نيروبخش و براى معالجه نقرس و رماتيسم و در موارد بيماريهاى كبد و طحال و . . . كاربرد دارد . « 2 » علف دندان به فارسى علف دندان و در كُتب طبّ سنّتى با نام حشيشة الاسنان آمده است . به هندى چيترا و چيتراكا گويند .
--> ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 89 ؛ محيط اعظم ، ص 300 .